Toegankelijkheid van wo-masters voor hbo-bachelors niet altijd eenvoudig te realiseren

Ongeveer een kwart van de wo-masteropleidingen is niet toegankelijk voor hbo-bachelor gediplomeerden. Het rapport  ‘Hbo’ers gelijkgeschakeld? Een onderzoek naar de (on)toegankelijkheid van wo-masters voor hbo-bachelor gediplomeerden’ laat zien waar instellingen mee worstelen als het gaat om de toegankelijkheid. Als toezichthouder op de toegankelijkheid van het stelsel roept de inspectie zowel de minister als de koepels en instellingen op tot actie.

Niveauverschil tussen hbo-bachelor en wo-bachelor

Vertegenwoordigers van ontoegankelijke wo-masteropleidingen geven aan dat er een verschil in niveau is tussen de hbo- en wo-bacheloropleidingen. Volgens hen kunnen hbo-bachelor gediplomeerden per definitie niet binnen een redelijke termijn aan de toelatingseisen van hun opleiding voldoen. Ze vrezen voor uitval van hbo-studenten en willen studenten daarvoor behoeden.

Tijd en geld zijn knelpunten

Er zijn ook praktische knelpunten. De dossiers en het potentieel van hbo-bachelors moeten bij de toelating tot een wo-studie individueel beoordeeld worden. De opleidingen moeten ook premaster-programma’s ontwikkelen om studenten met een hbo-bachelor bij te scholen voor een wo-studie. Dat kost veel tijd en geld. Hiervoor krijgen de instellingen geen financiering van de overheid. Ook als studenten gedurende de opleiding uitvallen, kost dit geld. Instellingen worden immers (deels) gefinancierd op basis van het aantal diploma’s dat zij uitreiken.

Oproep aan de minister

Er zijn hbo- en wo-opleidingen, waarbij hbo-opleidingen zich richten op de beroepspraktijk. En wo-opleidingen de nadruk leggen op onderzoek en wetenschap. Dit vereist verschillende vaardigheden van studenten. Toch veronderstelt de bachelor-masterstructuur dat alle hbo- en wo-gediplomeerden een wo-masterstudie kunnen volgen.

De huidige situatie roept vragen op over wat er precies wordt beoogd met de Wet hoger onderwijs en wetenschappelijk onderzoek (WHW). De inspectie verzoekt de minister om meer duidelijkheid te geven over de wettelijke opdracht tot toegankelijkheid van de wo-masteropleidingen voor hbo’ers.

Oproep aan de koepels en instellingen

De inspectie dringt erop aan dat instellingen nagaan of er sprake is van onterechte uitsluiting van hbo-bachelor gediplomeerden bij de toelating tot hun wo-masteropleidingen. De inspectie beveelt met name de koepels  aan om in te zetten op kennisontwikkeling en kennisdeling over toelating tot de wo-master. Daarbij moet er aandacht zijn voor de gelijke behandeling van hbo- en wo-bachelor gediplomeerden. Tenslotte roept de inspectie instellingen op nauwer contact te onderhouden met het hbo. De samenwerking tussen hbo-bachelor- en wo-masteropleidingen kan de toegankelijkheid van masteropleidingen verbeteren.

Potentieel van iedere student benutten

Ons gezamenlijke doel is om studenten met verschillende achtergronden of studieroutes de opleiding te laten volgen die past bij hun wensen en hun potentieel. Het systeem binnen het hoger onderwijs moet daarin voorzien. Dat is in het belang van het individu én van de samenleving als geheel.

Icoon van student met diploma
Beeld: ©Inspectie van het Onderwijs